Piątek, 13 listopada Imieniny: Stanisław, Mikołaj, Arkadiusz
Teraz Piątek, 13 listopada 2026
Znani z miasta

Marian Brytan — podpułkownik WP i ekspert ochrony placówek

• Iwona Urbańska • 3 min czytania

Marian Brytan
Fot. Związek Polskich Spadochroniarzy VII Oddział Katowice · „Marian Brytan” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Marian Aleksander Brytan był podpułkownikiem Wojska Polskiego i specjalistą w ochronie polskich placówek dyplomatycznych. Był też współzałożycielem i wieloletnim prezesem Związku Polskich Spadochroniarzy VII Oddział Katowice oraz działaczem filatelistycznym.

Dane
Imię i nazwiskoMarian Aleksander Brytan
Urodzony22 marca 1943, Katowice
Zmarł24 listopada 2012, Katowice
Służba i wykształcenie
Stopieńpodpułkownik Wojska Polskiego
Ukończone szkołyLiceum im. A. Mickiewicza; Szkoła Oficerska; Wojskowa Akademia Polityczna
JednostkaNadwiślańskie Jednostki MSW JW 1492
Działalność społeczna
ZwiązkiZwiązek Polskich Spadochroniarzy VII Oddział Katowice (współzałożyciel, prezes 1995–2012); Polski Związek Filatelistów (członek Zarządu Okręgu)
Wybrane odznaczenia
Ordery i medaleKrzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi; medale za zasługi dla obronności kraju

Podpułkownik Wojska Polskiego Marian Brytan był specjalistą od ochrony placówek dyplomatycznych i instruktorem szkolenia ochrony po przejściu do rezerwy. Działał także w środowisku spadochroniarzy oraz w kręgach filatelistycznych na Śląsku.

Życiorys i służba wojskowa

Urodził się w Katowicach i ukończył tamtejsze Liceum im. Adama Mickiewicza. Kontynuował naukę w Szkole Oficerskiej, a następnie w Wojskowej Akademii Politycznej im. Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie. Służbę zawodową pełnił w Nadwiślańskich Jednostkach MSW JW 1492.

W dyspozycji Ministerstwa Spraw Zagranicznych wykonywał zadania związane z ochroną polskich placówek dyplomatycznych, między innymi w Bonn i Paryżu. Był wychowawcą kolejnych pokoleń żołnierzy. Po przejściu do rezerwy kierował Ośrodkiem Szkolenia przy Agencji Szkoleniowo-Ochronnej Spadochroniarzy "KOMANDOR" i szkolił kandydatów do licencji pracownika ochrony.

Jak wyglądała działalność w Związku Polskich Spadochroniarzy?

Pierwsze skoki wykonał latem 1966 w Szkole Oficerskiej na polowym lotnisku pod Wrocławiem, metodą "na linę". Instruktorami byli Józef Adamski i Wojciech Soleżyński. Później, już jako oficer służący w Warszawie, wyskakał łącznie 77 skoków.

Latem 1990 wziął udział w tworzeniu Związku Polskich Spadochroniarzy VII Oddział Katowice im. mjr. Jerzego Dyrdy. Był współzałożycielem oddziału i pełnił funkcję prezesa zarządu przez cztery kadencje, w latach 1995–2012. Organizował imprezy sportowe, między innymi I Międzynarodowe Mistrzostwa Spadochronowe ZPS w czerwcu 1997 oraz regionalne zawody w celności lądowania i zawody balonowe.

W jaki sposób działał w środowisku filatelistycznym?

W styczniu 1984 wstąpił do Polskiego Związku Filatelistów. Był jednym z założycieli Koła PZF nr 114 przy Jednostce Wojskowej 1492 w Katowicach i pełnił funkcję sekretarza tego koła do 1990 roku. Później uczestniczył w pracach Komisji Rewizyjnej i w Zarządzie Oddziału, a od 2005 sprawował funkcję skarbnika.

Aktywnie organizował wystawy filatelistyczne i brał udział w licznych przedsięwzięciach wystawienniczych. Publikował artykuły o tematyce filatelistycznej w Dzienniku Zachodnim, "Nadwiślańczyku" oraz w oddziałowym "Przeglądzie Filatelistycznym".

Jakie odznaczenia otrzymał?

Wśród państwowych i branżowych wyróżnień otrzymał między innymi Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi oraz złoty i srebrny Medal "Za zasługi dla obronności kraju". Otrzymał także odznaki honorowe związane z rozwojem województwa katowickiego i liczne wyróżnienia PZF.

Pogrzeb i miejsce pochówku

Marian Brytan zmarł 24 listopada 2012 roku w Katowicach. Uroczystość pożegnalna odbyła się 29 listopada 2012 w Rudzie Śląskiej Kochłowicach. Tego samego dnia został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Marian Brytan?
Urodził się 22 marca 1943 roku w Katowicach.
Jakie funkcje pełnił w Związku Polskich Spadochroniarzy?
Był współzałożycielem VII Oddziału Katowice i pełnił funkcję prezesa zarządu przez cztery kadencje, w latach 1995–2012.
W jakich działaniach związanych z ochroną dyplomatyczną brał udział?
Realizował zadania ochronne polskich placówek dyplomatycznych w dyspozycji Ministerstwa Spraw Zagranicznych, między innymi w Bonn i Paryżu.
W jakich organizacjach filatelistycznych działał?
Był członkiem Polskiego Związku Filatelistów od 1984 roku, współzałożycielem Koła Nr 114 przy JW 1492 i przez pewien czas członkiem Zarządu Okręgu Śląsko-Dąbrowskiego PZF.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Iwona Urbańska

Nazywam się Iwona Urbańska i w redakcji portalkatowicki.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Katowicami i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również