Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach ma formę trzech odlewanych z brązu orlich skrzydeł i stoi na sztucznie usypanej skarpie w parku Powstańców Śląskich. Obiekt symbolizuje trzy powstania śląskie z lat 1919–1921 i należy do rozpoznawalnych znaków miasta.
Gdzie dokładnie znajduje się pomnik?
Pomnik usytuowano przy alei Wojciecha Korfantego, w bezpośrednim sąsiedztwie ronda gen. Jerzego Ziętka. Stanął w parku Powstańców Śląskich, na skarpie widocznej od strony ronda.
Kto zaprojektował pomnik i kiedy go odsłonięto?
Projekt stworzyli rzeźbiarz prof. Gustaw Zemła oraz architekt Wojciech Zabłocki. Kamień węgielny wmurowano 3 maja 1966 roku podczas obchodów jubileuszu Tysiąclecia Państwa Polskiego, a oficjalne odsłonięcie nastąpiło 1 września 1967 roku. Odlewy z brązu wykonały Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych.
Co symbolizuje formuła pomnika i jak jest wykonany?
Kompozycja składa się z trzech orlich skrzydeł, które symbolizują kolejne powstania śląskie. Konstrukcja została odlana z brązu, a cały monument waży około 60 ton. Teren wokół znicza i skrzydeł wyłożono granitem.
Na pionowej skarpie od strony ronda pierwotnie umieszczono nazwy pól bitewnych. Zostały skradzione podczas prac przy Drogowej Trasie Średnicowej i przebudowie ronda w latach 2004–2005, a następnie przywrócone w 2016 dzięki interwencjom mieszkańców.
Co wchodzi w skład założenia pomnikowego?
Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał założenie pomnikowe do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego decyzją z 19 lutego 2024 roku (nr A/1348/24). W skład wpisu wchodzą:
Oto elementy tworzące założenie pomnikowe:
- pomnik w formie trzech odlanych z brązu skrzydeł oraz płaski znicz u ich podstawy
- sztucznie usypana skarpa zakończona bastionowo
- półkolista ściana bastionu od strony ronda im. gen. J. Ziętka
- rozległy plac na skarpie wyłożony granitem oraz murowany murek od strony południowej z napisem "Warszawa Powstańcom Śląskim"
Park i otoczenie pomnika
Drzewostan wokół pomnika pochodzi z ogrodu, który istniał przy Zamku Tiele-Wincklerów. Zamek stał w miejscu dzisiejszego Hotelu Katowice i parku Powstańców Śląskich, co sprawia, że otoczenie pomnika zachowuje fragmenty dawnej zieleni miejskiej.
Pomnik w filatelistyce
Poczta Polska wydała znaczek pocztowy z wizerunkiem pomnika 21 lipca 1967 roku. Autorem projektu znaczka był Ryszard Dudzicki, a nominał wynosił 60 groszy. Znaczek pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994 roku.
Informacje praktyczne
- Adres: al. Wojciecha Korfantego, 40-959 Katowice — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (827 opinii)
