Pałac Goldsteinów to reprezentacyjna willa z drugiej połowy XIX wieku w zachodniej części śródmieścia Katowic, usytuowana na rogu placu Wolności i ul. Jana Matejki. Powstała jako rezydencja przemysłowców i sąsiadowała z tartakiem właścicieli.
Historia
Rezydencję zbudowali bracia Abraham i Josef Goldsteinowie, przedsiębiorcy, którzy przybyli z Królestwa Polskiego, by prowadzić sieć tartaków. Budowę pałacu ukończono w 1872 roku.
Na tyłach pałacu działał tartak Goldsteinów. W 1892 tartak został dotknięty pożarem, a w 1893 z powodu poniesionych strat rodzina przeniosła działalność do Wrocławia i sprzedała posiadłość firmie "Kohlen Produzenten Georg von Giesches Erben". Przed II wojną światową w budynku mieściła się Izba Przemysłowo-Handlowa.
W okresie powojennym, od 1952 do 1990, w pałacu działało Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej oraz funkcjonowało kino "Przyjaźń". W piwnicach od 1975 występował teatr awangardowy "12a" związany z klubem studenckim "Puls"; w tym środowisku odbył się też pierwszy festiwal Rawa Blues. Na przełomie wieków w budynku działały banki i biura, funkcjonowała restauracja "Kolumb", a od 2010 siedzibę ma tu Urząd Stanu Cywilnego. Właścicielem pałacu jest miasto.
Architektura
Pałac powstał w stylu neorenesansowym w latach 1870–1875 i ma dwie kondygnacje. Elewacje zdobi bogata dekoracja sztukatorska i kamieniarska. W bocznej elewacji umieszczono rzeźby trzech postaci kobiecych — alegorie przemysłu, nauki i sztuk pięknych — przedstawione z atrybutami takimi jak młotek, lokomotywa, książka, pochodnia, zwój i paleta malarska.
Wnętrza obejmują reprezentacyjną klatkę schodową i hall z malarską dekoracją i licznymi złożeniami. Sala posiedzeń ma strop kasetonowy wykładany bogato złoconym kurdybanem. Marmurowe posadzki, piaskowiec, wysokiej jakości drewno i liczne złocenia świadczą o majętności dawnych właścicieli. Na każdej kondygnacji znajdowało się po osiem lub dziewięć pokoi "pańskich", kuchnia, spiżarnia, łazienka oraz dwa pokoje dla służby. Obecna sala posiedzeń na I piętrze jest prawdopodobnie dawną salą balową. Autor projektu nie jest znany; historycy przypuszczają, że architekt pochodził z Berlina.
Czy pałac pełni funkcje publiczne?
Tak. Od 2010 pałac mieści urząd stanu cywilnego. W różnych okresach działały tu instytucje kulturalne i gospodarcze — kino, teatr w piwnicach oraz siedziby banków i biur maklerskich.
Właścicielem pałacu jest miasto.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Wolności 12A, 40-078 Katowice — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–sob 7:30–16:00
- Strona internetowa: slaskie.travel
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (193 opinie)
