Muzeum Śląskie w Katowicach powstało jako regionalna placówka dokumentująca historię i kulturę Górnego Śląska. Instytucja została powołana na mocy uchwały Sejmu Śląskiego i od początku prowadziła działalność kolekcjonerską oraz naukową. Muzeum współprowadzą Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Jak powstało Muzeum Śląskie?
Początki placówki sięgają 1924 roku i założenia Towarzystwa Muzeum Ziemi Śląskiej, które miało zbierać materialne i duchowe pamiątki regionu. Inicjatorami byli między innymi Ernest Farnik, Stanisław Ligoń, Konstanty Prus i ks. Emil Szramek; pierwsze działania odbywały się przy szkołach, zanim znaleziono stałą siedzibę.
W 1927 roku przy Śląskim Urzędzie Wojewódzkim utworzono Oddział Sztuki, a 27 lipca tego samego roku Tadeusz Dobrowolski został okręgowym konserwatorem zabytków i kierownikiem Muzeum Śląskiego. Dobrowolski przygotował program działania i rozpoczął gromadzenie eksponatów — wśród pierwszych były stroje ludowe, wyroby rzemiosła artystycznego oraz obrazy. Oficjalne powołanie muzeum nastąpiło 23 stycznia 1929 roku; wystawy udostępniono publiczności 29 maja 1930 roku.
W latach 30. planowano własny gmach muzealny; projekt przygotowało biuro Karola Schayera, a zasadnicze prace budowlane ukończono w 1939 roku. Przed wybuchem II wojny światowej podjęto ewakuację najcenniejszych zbiorów, jednak znaczna część kolekcji uległa zniszczeniu lub została przejęta w czasie okupacji. Po wojnie placówka przestała istnieć w pierwotnej formie; restytucja w Katowicach nastąpiła dopiero w grudniu 1984 roku.
Co można zobaczyć w Muzeum Śląskim?
Do najcenniejszych zbiorów należą kolekcje malarstwa polskiego sprzed i po 1945 roku oraz zbiory etnograficzne. Wśród autorów reprezentowanych w kolekcji malarstwa znajdują się prace takich artystów jak Józef Chełmoński, Artur Grottger, Tadeusz Makowski, Jacek Malczewski, Jan Matejko, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański. Muzeum posiada także zbiory sztuki nieprofesjonalnej, fotografii artystycznej i dokumentalnej, kolekcję plakatu polskiego oraz bogate materiały związane z polską plastyką sceniczną.
Stan zbiorów przed II wojną światową obejmował m.in. duże kolekcje przyrodnicze, etnograficzne i fotograficzne; w 1939 roku w galerii malarstwa polskiego zgromadzono około 280 obrazów. Część zbiorów została ewakuowana przed wojną, ale wiele obiektów uległo zniszczeniu lub zaginęło w czasie okupacji i po jej zakończeniu.
Jakie działania prowadzi Muzeum Śląskie?
Muzeum prowadzi badania archeologiczne, historyczne, etnograficzne, z plastyki nieprofesjonalnej oraz dokumentacji regionu. Instytucja realizuje projekty edukacyjne i artystyczne oraz udostępniła w 2012 roku pierwszą stałą trasę zwiedzania przeznaczoną dla osób niewidomych i niedowidzących. Placówka bierze udział w wydarzeniach takich jak Noc Muzeów i Metropolitalna Noc Teatrów, a także współpracuje z instytucjami zagranicznymi — m.in. z Muzeum Ziemi Górnośląskiej w Ratingen, Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie i Muzeum Śląskim w Görlitz.
Muzeum podejmuje misję dialogu z przeszłością i współczesnością, odnosząc się do wielokulturowości regionu oraz jego przemysłowego dorobku. Muzeum prowadzi badania archeologiczne, historyczne, etnograficzne, z plastyki nieprofesjonalnej oraz dokumentacji regionu.
Informacje praktyczne
- Adres: Tadeusza Dobrowolskiego 1, 40-205 Katowice — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–20:00
- Telefon: +48327799300
- Strona internetowa: muzeumslaskie.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (9 870 opinii)
