Obowiązująca zasada ograniczająca możliwość pełnienia urzędu do dwóch kadencji odnosi się bezpośrednio do stanowisk dwukadencyjność wójtów i burmistrzów oraz prezydentów miast. Kadencja władz samorządowych rozpoczęła się po wyborach 7 kwietnia 2024 roku, z ewentualnymi drugimi turami przeprowadzonymi 21 kwietnia 2024 roku. Kadencja trwa pięć lat, dlatego kolejne regularne głosowanie planowane jest w 2029 roku. W efekcie osoby, które już przepracowały dwie kadencje, będą formalnie uniemożliwione do startu, jeśli przepisy pozostaną bez zmian.
Kogo obejmuje dwukadencyjność?
Przepis dotyczy bezpośrednio osób wybranych w głosowaniu powszechnym na stanowiska wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Ograniczenie oznacza, że ta sama osoba nie może sprawować jednego z tych urzędów przez więcej niż dwie kolejne kadencje. Ponieważ obecna kadencja trwa od 2024 roku przez pięć lat, konsekwencje limitu kadencji będą szczególnie widoczne przy przygotowaniach do wyborów w 2029 roku. W praktyce część incumbentsów osiągnie granicę dwóch kadencji przed terminem rejestracji kandydatów na wybory 2029.
Jaki jest stan legislacji?
Grupa posłów z Polskiego Stronnictwa Ludowego złożyła w lipcu 2025 roku projekt nowelizacji mający na celu zniesienie ograniczenia liczby kadencji dla wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. PSL ponownie poruszyło tę kwestię we wrześniu 2026 roku. W debacie publicznej przedstawiciele PSL argumentują, że o obsadzie stanowisk powinny decydować wybory lub referendum, a przeciwnicy utrzymania zmian wskazują na potrzebę rotacji władz lokalnych.
W Sejmie odbyły się już głosowania i prace komisji. W pierwszym czytaniu przeprowadzono głosowanie dotyczące odrzucenia projektu — w tym głosowaniu padły liczby 201, 213 i 4 posłów w różnych opcjach — a projekt trafił do komisji i na wysłuchanie publiczne. Podczas drugiego czytania, 8 stycznia 2026 roku, projekt został ponownie skierowany do komisji. Równolegle w parlamencie zarejestrowano senacki projekt dotyczący zniesienia zasady dwukadencyjności, oznaczony drukiem nr 2080. Do czasu zakończenia procedury ustawodawczej sytuacja prawna może ulec zmianie.
Co to oznacza dla wyborów w 2029 roku?
Najbliższe regularne wybory samorządowe obejmujące radnych gmin, radnych powiatów, sejmiki województw oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast planowane są na 2029 rok. Dokładny dzień głosowania wyznacza Prezes Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej. Termin zarządza się nie wcześniej niż cztery miesiące i nie później niż trzy miesiące przed upływem kadencji.
Sam dzień głosowania musi przypadać na dzień wolny od pracy i mieścić się w przedziale od trzydziestu do siedmiu dni przed końcem kadencji. To premier, w rozporządzeniu wyborczym, określa kalendarz czynności związanych z rejestracją komitetów, zgłaszaniem kandydatów i prowadzeniem kampanii.
Przy utrzymaniu obowiązujących przepisów osoby, które osiągnęły limit dwóch kadencji na stanowiskach wójtów, burmistrzów lub prezydentów, formalnie nie będą mogły zarejestrować swojej kandydatury na urząd w 2029 roku. Zmiana tego stanu wymagałaby uchwalenia nowej regulacji przed zamknięciem terminu rejestracji kandydatów na wybory.
Kolejne regularne wybory samorządowe zaplanowano na 2029 rok.
