Publicznie opublikowana część bazy Interpolu obejmuje 41 osób związanych z Polską. Lista zawiera osoby, które krajowe organy ścigania wystawiły wnioskiem o międzynarodowy alert — wśród wymienionych pojawiają się osoby powiązane z województwem śląskim oraz jeden popularny aktor. Równocześnie polskie służby odnotowały kilka akcji zatrzymań osób poszukiwanych na podstawie czerwonych not.
Czym jest czerwona nota Interpol?
Czerwona nota to międzynarodowy wniosek o zlokalizowanie i tymczasowe zatrzymanie osoby w celu przekazania jej państwu wnioskującemu. Interpol nie dokonuje aresztowań samodzielnie — organizacja przekazuje informacje krajowym organom ścigania, a decyzję o zatrzymaniu podejmuje władza państwowa zgodnie z obowiązującym prawem.
Jakie zatrzymania miały miejsce w Polsce?
W województwie śląskim śląscy policjanci zatrzymali 56-letniego obywatela Słowacji, przeciwko któremu wystawiono czerwoną notę w związku z zarzutem usiłowania zabójstwa na terenie Ukrainy. Zatrzymanie przeprowadzono po przekazaniu informacji przez służby ukraińskie; wobec mężczyzny trwają procedury związane z realizacją noty i ewentualnym wydaniem. Na Lotnisku Chopina funkcjonariusze Straży Granicznej ujęli 44-letniego obywatela Rumunii, poszukiwanego na podstawie czerwonej noty wystawionej przez władze Mołdawii w sprawie dotyczącej fałszywych dokumentów urzędowych. Po zatrzymaniu obaj trafili pod nadzór odpowiednich służb i do dalszych czynności procesowych.
Co oznacza widoczność not i jakie są konsekwencje?
Nie wszystkie czerwone noty są publiczne. Większość trafia do zamkniętych systemów dostępnych dla organów ścigania. Publicznie udostępniane są tylko wybrane noty — na przykład wtedy, gdy państwo wnioskujące wyraża zgodę na upublicznienie lub gdy potrzebna jest pomoc społeczeństwa. W praktyce nota może skutkować natychmiastowym zatrzymaniem, gdy organ krajowy uzna to za zasadne i gdy procedury ekstradycyjne zostaną wszczęte.
Jak działają procedury w Polsce?
W Polsce zatrzymania na podstawie not Interpolu wykonują Policja oraz Straż Graniczna. Procedura ekstradycyjna opiera się na przepisach krajowych i umowach międzynarodowych. Po zatrzymaniu osoba może zostać przekazana prokuraturze, a sąd rozstrzyga o zasadach tymczasowego aresztowania i przekazaniu wnioskującemu państwu. Proces rozpatrywania wniosków o dostęp do akt Interpolu trwa zazwyczaj do kilku miesięcy i obejmuje mechanizmy prawne, które mogą zostać wykorzystane przez obronę.
Od początku roku Nadwiślański Oddział Straży Granicznej zgłosił, że na lotniczych przejściach granicznych zatrzymano blisko 330 osób poszukiwanych przez organy ścigania, w tym ponad 30 poszukiwanych na podstawie czerwonych not Interpolu lub Europejskiego Nakazu Aresztowania.
Trwające czynności wobec zatrzymanych oraz procedury ekstradycyjne będą determinować dalsze decyzje sądowe i administracyjne.
