| Dane osobowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 4 lutego 1964, Katowice |
| Zawód | Astronom, lekarz, profesor nauk fizycznych |
| Edukacja i stopnie | |
| Studia | Astronomia — Uniwersytet Jagielloński (1982–1988); Medycyna — Śląska Akademia Medyczna (1984–1990) |
| Stopnie | Dr nauk fizycznych (1991); Dr hab. nauk fizycznych (2007); Profesor nauk fizycznych (2013) |
| Kariera i instytucje | |
| Główne miejsca pracy | Centrum Astronomiczne PAN; Instytut Fizyki Uniwersytetu Śląskiego; Zakład Astrofizyki NCBJ |
| Stanowiska | Kierownik Zakładu Oceny Ryzyka Zdrowotnego (1996–2006); Zastępca dyrektora IF UŚ ds. Nauki (2013–2016) |
| Badania | |
| Specjalność | Kosmologia obserwacyjna, astrofizyka teoretyczna — ciemna materia i ciemna energia |
| Wyróżnienia i członkostwa | |
| Nagrody | Nagroda Naukowa PTF im. Wojciecha Rubinowicza (2018) |
| Członkostwa | Polskie Towarzystwo Astronomiczne; Polskie Towarzystwo Fizyczne; Polskie Towarzystwo Medycyny Środowiskowej; bywały członek American Physical Society |
Profesor Marek Biesiada jest naukowcem łączącym wykształcenie astronomiczne i medyczne. Jego prace koncentrują się na zagadnieniach związanych z ciemną materią i ciemną energią oraz na zastosowaniach obserwacyjnych, takich jak soczewkowanie grawitacyjne.
Wykształcenie i droga naukowa
W latach 1982–1988 ukończył studia z astronomii na Uniwersytecie Jagiellońskim; pracę magisterską napisał pod tytułem „Teorio-grupowe własności równań struktury gwiazdy”. Równolegle studiował medycynę na Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach i uzyskał tytuł lekarza medycyny.
W 1991 roku obronił doktorat nauk fizycznych na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii UJ — rozprawa nosiła tytuł „Niestandardowe efekty dynamiczne w jednorodnych wielowymiarowych modelach kosmologicznych” i powstała pod kierunkiem prof. Michała Hellera. Habilitację w naukach fizycznych uzyskał w 2007 roku w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Śląskiego na podstawie rozprawy „Testy i ograniczenia na modele ciemnej materii we Wszechświecie”. W 2013 roku otrzymał tytuł profesor nauk fizycznych z nominacji Prezydenta RP.
Kariera zawodowa
Na początku zawodowej drogi pracował jako asystent w Obserwatorium Astronomicznym UJ (1988–1989) oraz w Centrum Astronomicznym im. M. Kopernika PAN (1989–1991). W latach 1991–1998 był adiunktem w Centrum Astronomicznym PAN.
Równocześnie prowadził działalność związaną z medycyną pracy — odbył staż podyplomowy w Górnośląskim Centrum Medycznym w Katowicach (1990–1992) i kierował Zakładem Oceny Ryzyka Zdrowotnego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (1996–2006).
W latach 1998–2019 pracował w Zakładzie Astrofizyki i Kosmologii Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego, od 2009 jako profesor nadzwyczajny. W 2013–2016 pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Fizyki UŚ ds. Nauki. Od 2019 jest profesorem zwyczajnym w Zakładzie Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Warszawie.
Działalność naukowa
Zainteresowania badawcze obejmują kosmologię obserwacyjną i astrofizykę teoretyczną, ze szczególnym uwzględnieniem problemów ciemnej materii i ciemnej energii. W swoich pracach wykorzystuje m.in. soczewkowanie grawitacyjne. Zajmuje się także astrofizycznymi i kosmologicznymi aspektami fal grawitacyjnych.
Współpraca międzynarodowa i staże
W toku kariery odbywał staże i pobyty naukowe za granicą: Princeton Astronomical Observatory (USA, 1991), Niels Bohr Institute w Kopenhadze (Dania, 1992 i 1994), Institut d'astrophysique de Paris (Francja, 2012 i 2013) oraz Beijing Normal University (Chiny, 2012, 2013; visiting professor 2014–2015).
Jest autorem licznych publikacji w międzynarodowych czasopismach i bywa zapraszany jako ekspert przez instytucje krajowe i międzynarodowe — m.in. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Narodowe Centrum Nauki, Komisję Europejską w ramach Programu Horyzont 2020, UNECE i WHO. Współpracuje z zespołami z Chin i Francji.
Życie prywatne
Żona Małgorzata jest lekarzem medycyny, specjalistką w geriatii, medycynie rodzinnej i medycynie ogólnej. Małżeństwo ma czworo dzieci: Martynę (mgr socjologii), Michała (mgr inż. informatyki, odkrywcę komet SOHO), Magdalenę (mgr inż. ochrony środowiska) i Marcina (mgr inż. informatyki) — stan na rok 2020.
