Sobota, 17 października Imieniny: Małgorzata, Wiktor, Ignacy
Teraz Sobota, 17 października 2026
Znani z miasta

Ernst Borinski — prawnik i socjolog, działacz w Missisipi

• Iwona Urbańska • 3 min czytania

Ernst Borinski
Fot. Unknown authorUnknown author · „Ernst Borinski1955” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Ernst Borinski był niemieckim prawnikiem i socjologiem pochodzenia żydowskiego, który po emigracji do USA przyczynił się do zniesienia praw Jima Crowa w stanie Mississippi. Przez wiele lat wykładał w Tougaloo College i pozostał związany z uczelnią aż do śmierci.

Podstawowe dane
Imię i nazwiskoErnst Borinski
Urodzony26 listopada 1901, Katowice
Zmarł26 maja 1983, Tougaloo, Mississippi
Zawódprawnik, socjolog, wykładowca
Edukacja
StudiaLicencjat: Uniwersytet w Halle (1924); Doktorat filozofii (Berlin, 1928); Dyplom prawa międzynarodowego (Haga, 1930); Magister socjologii: University of Chicago (1947); Doktorat z socjologii: University of Pittsburgh (1954)
Związki zawodowe
PracaTougaloo College (wykładowca socjologii, niemieckiego i rosyjskiego)

Ernst Borinski urodził się w rodzinie żydowskich kupców ze Śląska i ukończył gimnazjum w Katowicach. Po studiach prawniczych i praktyce sędziowskiej w Niemczech wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie po uzyskaniu obywatelstwa podjął pracę naukową i społeczną.

Rodzina i pochodzenie

Przodkowie Borinskiego byli śląskimi Żydami zaangażowanymi w handel. Prapradziadek Adolf Borinski prowadził sklep z ubraniami i przyprawami w Żorach przy miejscowym Rynku. Dziadek Samuel oraz jego bracia Luis i Wilhelm prowadzili delikatesy w Królewskiej Hucie, Katowicach i Zabrzu. Ojciec Ernsta, Max Borinski, prowadził w Katowicach sklep pasmanteryjny przy Johannstrasse 4, a później sklep z odzieżą męską przy Johannstrasse 2.

Sklep kolonialno-korzenny prowadzony przez Luisa Borinskiego przy Grundmannstrasse 1 cieszył się renomą od lat 70. XIX wieku do 1939 roku; później znane delikatesy funkcjonowały pod adresem Grundmannstrasse 3 i były prowadzone przez synów Luisa, w tym Ernsta i Rudolfa. W rodzinie był też Karl Borinski, profesor germanistyki i historii literatury na Uniwersytecie w Monachium.

Życiorys i wykształcenie

Borinski ukończył gimnazjum w Katowicach, a w 1924 roku uzyskał tytuł licencjata na Uniwersytecie w Halle. Od 1925 studiował prawo w Hamburgu i na Uniwersytecie w Berlinie, gdzie w 1928 roku otrzymał doktorat filozofii. W 1930 roku zdobył dyplom z prawa międzynarodowego na Akademii Prawa Międzynarodowego w Hadze. Po studiach pracował jako asystent sędziego, a następnie został skierowany na stanowisko sędziego do Kelbry. W tym czasie prowadził też wykłady dla pracowników zakładów Zeissa.

Aby uniknąć nasilających się prześladowań wobec osób pochodzenia żydowskiego, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. 21 marca 1938 roku dotarł do Nowego Jorku na pokładzie Queen Mary. W latach 1942–1945 służył w wywiadzie armii amerykańskiej jako tłumacz; posługiwał się m.in. językami niemieckim, angielskim, francuskim, polskim, hiszpańskim i rosyjskim. Obywatelstwo amerykańskie otrzymał 22 listopada 1943 roku. Po wojnie kontynuował studia socjologiczne na University of Chicago, gdzie w 1947 roku uzyskał tytuł magistra, a w 1954 roku obronił doktorat z socjologii na University of Pittsburgh.

Działalność w Stanach Zjednoczonych i upamiętnienie

Po uzyskaniu magisterium przyjął ofertę pracy w Tougaloo College w stanie Mississippi, uczelni przeznaczonej dla czarnych studentów. Organizował zajęcia, wykłady i spotkania, na których biali i czarni studenci zasiadali razem przy jednym stole. Publikował prace dotyczące kwestii rasowych i działał w środowisku sprzeciwiającym się segregacji.

Z uwagi na swoje poglądy oraz aktywność był inwigilowany przez Mississippi State Sovereignty Commission. Pozostał wykładowcą Tougaloo aż do śmierci w wieku 82 lat. Z czasem stał się rozpoznawalną postacią ruchu równouprawnienia w stanie; jeden z kompleksów budynków kolegium nosi jego imię. Borinski został pochowany na niewielkim cmentarzu na terenie kampusu. W styczniu 2000 roku odbyła się pierwsza z corocznych konferencji poświęconych jego pamięci. American Civil Liberties Union przyznaje także doroczną nagrodę noszącą jego imię.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodził Ernst Borinski?
Urodził się 26 listopada 1901 roku w Katowicach w rodzinie śląskich Żydów prowadzących działalność kupiecką.
Gdzie wykładał w Stanach Zjednoczonych?
Był wykładowcą socjologii oraz języków obcych w Tougaloo College w stanie Mississippi.
W jaki sposób przyczynił się do zniesienia segregacji?
Organizował zajęcia i spotkania łączące białych i czarnych studentów, publikował prace o problematyce rasowej i angażował się w działalność sprzeciwiającą się prawom Jima Crowa.
Czy istnieją upamiętnienia Ernsta Borinskiego?
Tak. Jeden z kompleksów budynków Tougaloo College nosi jego imię, odbywają się coroczne konferencje poświęcone jego pamięci, a ACLU przyznaje nagrodę jego imienia.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Iwona Urbańska

Nazywam się Iwona Urbańska i w redakcji portalkatowicki.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Katowicami i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również