PORTAL KATOWICKI

INFORMACJE KULTURALNE

Menu

Duch Bacha, geniusz Karga-Elerta. Recital organowy Wacława Golonki

  • Dodano:
  • Autor: Marek Lyszczyna
  • Kategoria: Muzyka

GolonkaWśród solistów, którzy występują w tym roku na Międzynarodowym Festiwalu Dni Muzyki Organowej w Gliwicach znalazł się tylko jeden Polak (oprócz profesora Juliana Gembalskiego, który tradycyjnie przewodzi wycieczce szlakiem górnośląskich organów) – związany z Krakowem Wacław Golonka. Organista ten, wykształcony w Krakowie i w Wiedniu, jest laureatem licznych nagród w konkursach organistowskich, między innymi w Pradze oraz w Norymberdze. W swojej pracy naukowej oraz praktyce wykonawczej artysta wiele uwagi poświęca postaci Sigfrida Karga-Elerta, niestety nieco zapomnianego, aczkolwiek niezwykle interesującego niemieckiego kompozytora tworzącego na przełomie XIX i XX wieku.

Między innymi jego twórczość przybliżył recital organowy Wacława Golonki, który odbył się 27 maja w gliwickiej Katedrze pod wezwaniem apostołów Piotra i Pawła. Wieczór, w programie którego znalazło się wiele interesujących kompozycji, zdecydowanie zdominowała Partita E-dur wspomnianego Sigfrieda Karga-Elerta. Jest to niezwykle liryczny, nastrojowy utwór, pełen uroku i niespotykanego ciepła, które może dać tylko brzmienie organów. Czteroczęściowa kompozycja (Entrata, Canzona, Coretto e Siciliano – Finale quasi ritorno) to prawdziwa podróż przez muzyczną wyobraźnię kompozytora, który notabene nigdy nie doceniał swoich kompozycji. Jego styl można scharakteryzować jako późnoromantyczny, jednak byłoby to pewne uproszczenie - słyszalne są wpływy zarówno ekspresjonizmu jak i modernizmu. Zaprezentowana przez Wacława Golonkę kompozycja to pierwszy w jego dorobku utwór na organy - został napisany w 1909 roku i chyba właśnie najbardziej z taką estetyką schyłkowego fin de siècle'u można go skojarzyć. Należy również podkreślić, że czar tej muzyki leży także w interpretacji – i tu muszę stwierdzić, że Wacław Golonka zdecydowanie najlepiej wykonał tę właśnie kompozycję, nie uchybiając przy tym pozostałym elementom repertuaru.

A na te złożyły się między innymi dzieła Johanna Sebastiana Bacha – II sonata triowa c-moll. Utwór ten, skomponowany pod koniec życia słynnego kompozytora, przez długi okres czasu interpretowany był na innych instrumentach klawiszowych, przeważnie na klawesynie lub klawikordzie. Możliwości brzmieniowe organów podkreślają jednak geniusz bachowskich kompozycji, w największym chyba możliwym stopniu, o czym mogliśmy się w środę w Gliwicach przekonać.

Wieczorny recital rozpoczął jednak utwór współczesnego kompozytora - Taniec Dawida przed Arką Pana Petra Ebena. Nieżyjący już Eben to czeski kompozytor żydowskiego pochodzenia, co nie pozostaje bez wpływu na estetykę jego muzyki - echa kultury żydowskiej pozostają w niej wyraźnie słyszalne.

Wśród zaprezentowanych kompozycji nie zabrakło również romantycznej muzyki Ferenca Liszta, którego kompozycje często znajdują się w programach recitali organowych w ramach tegorocznej edycji festiwalu. Tym razem usłyszeliśmy Preludium i fugę na temat B-A-C-H - hołd złożony wielkiemu Johannowi Sebastianowi Bachowi. Kompozycja ta opiera się na grze dźwiękami składającymi się na litery nazwiska wielkiego kantora z Lipska. Efekt ten stosowny był już przez samego Bacha, w ujęciu Liszta nabrał jednak żywiołowego wymiaru, charakterystycznego dla muzyki romantycznej.

Na zakończenie wieczoru Wacław Golonka przygotował utwór również inspirowany twórczością Johanna Sebastiana Bacha – Preludium i fugę H-dur Marcela Dupré. Dzieło to zostało dedykowane René Vierne'owi – francuskiemu kompozytorowi i organiście tytularnemu kościoła Notre-Dame-des-Champs. Kompozycja ta stanowiła dobre podsumowanie wieczoru, który obok wspomnianej już niezwykle interesującej kompozycji Sigfrida Karga-Elerta przesycona była duchem muzyka Bacha. I miałem wrażenie, że to stan rzeczy zupełnie naturalny, gdyż geniusz tego kompozytora tchnął w muzykę organową wielką żywotność, inspirując tym samym liczne grono naśladowców, podobnie zresztą jak w innych dziedzinach muzyki.

XXVI Międzynarodowy Festiwal Dni Muzyki Organowej, recital organowy Wacława Golonki, Katedra św. Ap. Piotra i Pawła, Gliwice, 27 maja 2015;

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii w celach reklamowych, statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Korzystanie ze strony oznacza wyrażenie zgody na zapisywanie plików cookies w pamięci Twojej przeglądarki.
Więcej o naszej polityce prywatności oraz zmianie ustawień przeglądarki dowiesz się tutaj.