PORTAL KATOWICKI

INFORMACJE KULTURALNE

Menu

Poetycko o kobietach

W życiu nie spodziewałem się, że w mojej okolicy (tj. w promieniu 40 kilometrów) ktoś przychodzi na "spotkania z poezją". Tym bardziej tłumnie. Twórczość liryczna nie jest przecież czymś, co powszechnie uchodzi za fajne, ciekawe i pociągające. A jednak... Aż mi się łezka w oku kręci! 

Dzisiaj, 24 lutego, mniej więcej o godzinie 11:30 przestąpiłem (po raz pierwszy, wstyd się przyznać) przez próg Gliwickiego Teatru Muzycznego w celu udania się na VXXVII Krakowski Salon Poezji. Temat spotkania: Mężczyźni o kobietach. Wchodzę i - pierwsze zaskoczenie – cały główny hol wypełniony ludźmi. Na oko – 200 osób. W chwilę przed 12 dzwonek wzywa zgromadzonych przed scenę. Siadam w pierwszym rzędzie (by opatrzyć artykuł materiałem zdjęciowym), pstrykam pierwsze próbne fotki i nagle się odwracam... Na sali niemal wszystkie miejsca zajęte. Przynajmniej te na dole. Choć i na balkonie, tu i tam, ktoś się kręci. Już czuję, że to będzie coś, co warto zapamiętać, dawno nie widziałem takich tłumów (nie licząc Lata w Malarni czy dużych festiwali teatralnych). 

Na scenę wyszedł dyrektor Gliwickiego Teatru Muzycznego – Paweł Gabara, przedstawił ideę tych spotkań, aktorów, muzyków... Zaczęli Tuwimem. Recytował Grzegorz Przybył (aktor Teatru Śląskiego Katowicach), zdecydowanie najciekawsza postać na scenie (nie licząc, nieobecnych niestety, autorów tekstów) oraz młodsi i ustępujący nieco talentem: Wojciech Stolorz (Teatr Rozrywki w Chorzowie) oraz Maciej Pawlak (Gliwicki Teatr Muzyczny). Ich występy przeplatał swym głosem Andrzej Skorupa (również aktor Gliwickiego Teatru Muzycznego), któremu akompaniował na fortepianie Wiesław Gawełek i, występujący w podwójnej roli, na saksofonie – Maciej Pawlak. O ile pierwszy utwór nie do końca się mi podobał (Anna Maria Czerwonych Gitar), to w Nie dokazuj Grechuty młody głos poradził sobie bardzo dobrze. 

Na usta aktorów cisnęły się wiersze Tetmajera (obowiązkowe Lubię, kiedy kobieta...), Leśmiana (no przecież!) Czyżewskiego, Jasińskiego, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Różewicza. Ten ostatni najsilniej zapadł mi w pamięć. 

Otóż opisywane przeze mnie spotkanie miało na celu ukazać, choć w skromnym zakresie, to jak panowie o paniach pisali. O ile sporą część tekstów charakteryzowała się spora dozą romantyzmu, kokieterii i zaczepno-zalotnego humoru, o tyle Różewicz wystąpił w postaci dojrzałego, skromnego i zmyślnego obserwatora. Gdzie mu tam do zalotów... Gdzie do flirtu... Jak na poważnego, refleksyjnego poetę przystało, skomponował (bo inaczej, Drodzy Państwo Czytelnicy, nie da się tego nazwać) wiersz pod tytułem Opowiadanie o starych kobietach. W odczycie Grzegorza Przybyła słowa niegdyś napisane przez autora Listu do ludożerców wgrywały się w duszę. Sala, rozleniwiona i rozochocona melancholią i frywolnością (zarazem) poprzedników – zamilkła. Warto chyba tekst, w całości, przytoczyć: 

Lubię stare kobiety
brzydkie kobiety
złe kobiety 

są solą ziemi 

Grzegorz Przybyl
Maciej Pawlak i Wojciech Stolorz
 Andrzej Skorupa i Wieslaw Gawelka

nie brzydzą się
ludzkimi odpadkami 

znają odwrotną stronę
medalu
miłości
wiary 

przychodzą i odchodzą
dyktatorzy błaznują
mają ręce splamione
krwią ludzkich istot 

stare kobiety wstają o świcie
kupują mięso owoce chleb
sprzątają gotują
stoją na ulicy z założonymi
rękami milczą 

stare kobiety
są nieśmiertelne 

Hamlet miota się w sieci
Faust gra rolę nikczemną i śmieszną
Raskolnikow uderza siekierą
stare kobiety są
niezniszczalne
uśmiechają się pobłażliwie 

umiera bóg
stare kobiety wstają jak co dzień
o świcie kupują chleb wino rybę
umiera cywilizacja
stare kobiety wstają o świcie
otwierają okna
usuwają nieczystości
umiera człowiek
stare kobiety
myją zwłoki
grzebią umarłych
sadzą kwiaty
na grobach 

lubię stare kobiety
brzydkie kobiety
złe kobiety 

wierzą w życie wieczne
są solą ziemi
korą drzewa
są pokornymi oczami zwierząt 

tchórzostwo i bohaterstwo
wielkość i małość
widzą w wymiarach właściwych 

zbliżonych do wymagań
dnia powszedniego 

ich synowie odkrywają Amerykę
giną pod Termopilami
umierają na krzyżach
zdobywają kosmos 

stare kobiety wychodzą o świcie
do miasta kupują mleko chleb
mięso przyprawiają zupę
otwierają okna 

tylko głupcy śmieją się
ze starych kobiet
brzydkich kobiet
złych kobiet 

bo to są piękne kobiety
dobre kobiety
stare kobiety
są jajem
są tajemnicą bez tajemnicy
są kulą która się toczy 

stare kobiety
są mumiami
świętych kotów 

są małymi
pomarszczonymi
wysychającymi
źródłami owocami
albo tłustymi
owalnymi Buddami 

kiedy umierają
z oka wypływa
łza
i łączy się
na ustach z uśmiechem
młodej dziewczyny 

Po tym tekście nie do końca wiedziałem, jak zabrać się do pisania... Nawet teraz, gdy po raz któryś z rzędu czytam ten wiersz, drżę. 

Nikt nigdy nie pojął i nie zrozumie, kim jest kobieta. Można wyliczać cechy, rysować schematy, analizować dane, hipnotyzować... Nawet pisać wiersze. Obraz będzie zawsze tak samo prawdziwy jak i fałszywy. Zebrani zostali z tyloma pytaniami, z iloma przyszli na poetycki spektakl. 

To, co działo się na scenie teatru, było dla mnie przeżyciem wyjątkowym. Piszę to całkiem szczerze. Prawda, nie wszystkie prezentacje chwytały za serce jak wyżej cytowany, ale interpretacje były, w moim odczuciu, w większości przynajmniej, trafne. Zresztą doceniła to publika, rzęsiście oklaskując schodzących ze sceny. Warto się wybrać do Gliwic. Choćby raz w miesiącu. 

Kolejny, LXXVIII tym razem Krakowski Salon Poezji odbędzie się w tym samym miejscu 17 marca. Opatrzony jest tytułem Ulica miła – poezja Mirona Białoszewskiego. Spodziewajcie się relacji, choć osobiście wolałbym, by Państwo wybrali się ze mną. Wstęp płatny – ale tylko złotówkę.
Warto.

VXXVII Krakowski Salon Poezji odbył się 24 lutego 2013 w Gliwickim Teatrze Muzycznym; Scena przy Nowym Świecie 55;

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii w celach reklamowych, statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Korzystanie ze strony oznacza wyrażenie zgody na zapisywanie plików cookies w pamięci Twojej przeglądarki.
Więcej o naszej polityce prywatności oraz zmianie ustawień przeglądarki dowiesz się tutaj.