PORTAL KATOWICKI

INFORMACJE KULTURALNE

Menu

Upadek I kara Kilara

  • Dodano:
  • Autor: Agata Goraj
  • Kategoria: Film

Opowiadanie Jarosław Iwaszkiewicz rozpoczyna od przypomnienia obrazu Pietera Bruegla Starszego, zwanego Chłopskim. Co oglądamy? Oto młodzieniec łapiąc w skrzydła wiatr nagle spada. Upada z nadmiaru wysokości, szczęścia i wolności. Traci swoje panowanie nad rozumem i ciałem. Tonie. Nie woła pomocy. Jest w innych mocy. Nikt go nie postrzega solidarnie, więc niepostrzeżenie ginie nieodpowiedzialnie. Kona mitycznie pośród zajętego praktycznie własnym pośpiechem tłumu. Dalekowzroczna fascynacja, ambicja i pragnienia... Umiera.

Wojtek jest Ikara rówieśnikiem. Ciągle upada. Taka z niego "fizyczna fujara"¹. Przewraca się na nartach, tańczyć nie potrafi, a wyskakując z tramwaju kończy (bliskim spotkaniem z latarnią) pod latarnią. Ledwie uchodzi z życiem. Ma szczęście. Nie spotyka jego (– I)kara. Nie wpada w ręce władzy totalitarnej, ani do morza. Dziecięca lekkomyślność i brak uwagi to stały motyw wypadku na drodze (do)...

Zbrodnia I kara Kilara

Wojciech Kilar jest już dojrzałym człowiekiem. Urósł duży. Jego wysokość sprawia, że nie musi do nieba odlatać. Sięga, gdzie wzrok innych nie sięga. Jest na poziomie boskiej chwały i ziemskiej sławy. Szczególnie upodobał sobie wyż Jasnej Góry, gdzie wznosi swoje prośby, groźby, lęki i błagania. Matki ikona mu pomaga. Kobieta nigdy nie przyszła nawracać jego panowania. Kompozytor poważny, też nigdy się nie panoszył. Sam z pokorą poszedł za nią męskim krokiem. Ona od niego w (swoim) końcu odeszła do świata wiecznego, pozostając na zawsze w pamięci jego. Zachował się jej obraz (pomimo upływu czasu), który leczy rany. Zbrodnia to niesłychana, Pani Jasnogórska mieczem oskalpowana! Blizna nieustająco (świeża i aktualna) szuka pomocy. Jej widok i dźwięki Kościoła wołają nie o pomstę, a pojednanie do nieba.

Kilar2 Kilar3  Kilar7 

 Kompleks I kara Kilara

Brak poczucia niższości i wyższości ocalił Kilara, a zabił Ikara. Wypośrodkować i wyważyć własną pozycję nie jest łatwo. Pyszność zwodzi smakiem triumfu ze strzeżonej drogi. Jak uciec z labiryntu władzy – ograniczonej ciasnoty wyspy Krety(nów) i dostać się żywym lub martwym do ziemi obiecanej – amerykańskiego Hollywood? Odpowiedź jest bardzo komunikatywna: "Trzeba mieć telefon". Muzyka ton jest niepoprawny politycznie wbrew panującej polityce, która pobrzmiewa. Jednak odbiera. Tak, słucham? Najgorszy scenariusz rozmowy o pracy, to: szalenie to ciekawe, interesujące... takie nijakie. Nic dodać, nic ująć. Nie ma o czym mówić. Ni ziębi, ni grzeje. Polska kompleks(s)ieje.

Kilar"Wojciech Kilar. Credo"

Wyznaniem wiary zaczyna i kończy się świadectwo filmowe. Dokument tworzy ramy obrazowe. Co oglądamy? Stary człowiek i morze Ikara. W jednej osobie walczy starość ciała i młodość ducha, pokora i pycha. Jak wiemy z (o)powieści Ernesta (Hemingwaya), móc to chcieć. Jarosława (Iwaszkiewicza) opowiadania przedstawiają drugą stronę (zapisaną przez świadków) życia. Zasłużony kompozytor trwa na ruchomym obrazie w stanie duchowym, medytacyjnym, kontemplacyjnym... Bez owijania z bawełnę, niczym kot, bywa leniem. Zarejestrował to już wcześniej Krzysztof Zanussi. Bohater dzieła filmowego Violetty Rotter-Kozery i Zdzisława Sowińskiego zasiada i zapala papierosa, jak w scenie kina klasycznego. Jest w tym coś awangardowego. Klasyk wstaje i z klasą się oddala, schodząc na dalszy plan. Jest niezwykle skromny, cnotliwie pyszny i cudownie odbierany. Słyszany, zagrany, przywołany jest oklaskiwany lub krytykowany. Iwaszkiewicz, jego literacki faworyt, chyba z przekory (bez)krytycznie nie lubi (nieo)krzesanego Kilara.

________________________

¹. Słowa Wojciecha Kilara

"Wojciech Kilar. Credo", film dokumentalny w reżyserii Violetty Rotter-Kozery i Zdzisława Sowińskiego, Kino Kosmos, 11 czerwca 2013;

 

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii w celach reklamowych, statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też korzystać z nich współpracujący z nami reklamodawcy oraz firmy badawcze.

Korzystanie ze strony oznacza wyrażenie zgody na zapisywanie plików cookies w pamięci Twojej przeglądarki. Więcej o naszej polityce prywatności oraz zmianie ustawień przeglądarki dowiesz się tutaj.