PORTAL KATOWICKI

INFORMACJE KULTURALNE

Menu

ambaSABAT

  • Dodano:
  • Kategoria: Film
DKF8Przy ulicy Sokolskiej 66, 6 szatańskich wizji, świadomie wywołanych (za pomocą filmowego egzorcyzmu) autorstwa Andrzeja Żuławskiego odżyło. Zrealizowane przed czterdziestu laty w polskich realiach historycznej psychodramy, ich widok w kontekście zaistnienia 24 kwietnia 2012 roku konsternował . Ambasadorką mistycznego (prze)życia, która wprowadziła zgromadzonych w oniryczny trans, była dr nauk humanistycznych specjalizująca się w szerokim ujęciu kinowym - Justyna Budzik. Zaproszona przez Dyskusyjny Klub Filmowy, we wtorek o godz. 18:30 do Centrum Sztuki Filmowej, zahipnotyzowała wszystkich długometrażowym snem na jawie o głębokiej, literackiej F(r)AZIE – "Trzeciej Części Nocy". Jest to stan, kiedy marzenie wolnofalowe nie dopuszcza do śpiącego obiektywnych wrażeń z zewnątrz, które docierają z trudem lub nie docierają wcale. W tym stanie trudno jest go obudzić i nie ma to żadnego sensu. Jeśli nawet się uda, to jest on rozkojarzony, a potem i tak nic nie pamięta. Debiutancka produkcja w apokaliptycznej konwencji reżysera, owładnęła kinowy Kosmos od 6 (po południu) i spustoszyła do niemal zera (0:00). Rozważania po seansie nieco się wymknęły i przeciągnęły...

 

 

Zawszone życie

 

 

DKF6Andrzej Żuławski, urodzony w latach okupacji we Lwowie, zaraz po wojnie w wieku pięciu lat wyjechał wraz z rodziną do Francji. Ukończył filozofię na Sorbonie i reżyserię w prestiżowej wyższej szkole filmowej w Paryżu. Po powrocie do Polski w latach 60. pracował jako redaktor magazynu "Film", asystent Andrzeja Wajdy (przy kręceniu filmów) i drugoplanowy aktor. Jego pierwsze filmy spotkały się z silnymi atakami zarówno ze strony krytyki, jak i władzy komunistycznej. W wyniku kłopotów z cenzurą reżyser dwa razy musiał opuszczać kraj. Jego ostatnim filmem nakręconym w Polsce jest "Szamanka" z 1996 roku, zrealizowana na podstawie scenariusza Manueli Gretkowskiej. Byłą partnerką życiową reżysera była także znana francuska aktorka, Sophie Marceau. Inną znaną kobietą, z którą obcował, była Isabelle Adjani, która za rolę w "Opętaniu" z 1981 roku otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na festiwalu w Cannes, Cezara oraz kilkanaście innych nagród na różnych festiwalach międzynarodowych. Sam Żuławski zaś nominację do Złotej Palmy. W 2001 uhonorowany został Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, a w następnym roku francuskim Orderem Legii Honorowej. Podobnie jak ojciec - Mirosław Żuławski - para się pisaniem. Jest autorem licznych utworów poetyckich, felietonów i blisko 20 powieści. Odbiór jego książek zdominowany jest jednak przez płytką czytelniczą fascynację jego kontrowersyjnym życiem i wypowiedziami. Artystyczne walory często schodzą na dalszy plan...

 

Film otwartych ust – aktorska maniera

Andrzej Żuławski nie da się ukryć, jest artystą niezwykle ciekawym, mówiąc delikatnie intrygującym i oryginalnym. Jawnie brutalnie i bezceremonialnie rozlicza się ze sobą, Bogiem i światem. Fascynuje go rozkład i destrukcja przedstawionej rzeczywistości. Stał się sławny dzięki odważnym, dobitnym i wyraźnie kontrowersyjnym dziełom. Jego twórczość oceniana jest dziś niejednoznacznie. Zaprezentowana w ramach Dyskusyjnego Klubu Filmowego "Ambasada" słynna "Trzecia część nocy" jest adaptacją opowiadania ojca. Kierownikiem literackim był Ernest Bryll. Dobrze przyjęta na festiwalu filmowym w Wenecji, w Polsce został odczytana jako grafomański bełkot. Film, powstały w 1971 roku, na tle ówczesnej kinematografii polskiej szokował strukturą narracji, barokowym przepychem inscenizacji i łączeniem naturalizmu z wizjonerstwem. Jego pozbawiona narodowej mitologizacji i romantyzmu odheroizowana interpretacja okresu wielkiej wojny odbiegała od powszechnie propagowanej wersji w stylu "szkoły polskiej". Pozbawiona społecznie pożądanych i politycznie poprawnych podtekstów wzbudzała fale nienawiści. W ujęciu Żuławskiego czas zagłady był bezsensownym koszmarem, śmiercionośnym chaosem i totalnym rozpadem istniejącego systemu. Człowiek, by przetrwać, zmuszony był udźwignąć i (po)nieść nowe brzemię epoki. Przystosowany do bezrozumnej logiki bytowej i uodporniony na wszelkie wartości, ogołocony ze wszystkiego biegł na oślep...
 

DKF0ofiara czy karmienie i pielęgnacja?

W laboratorium życia wojennego głównym bohater - Michał, któremu Niemcy zabili matkę, żonę i synka, przypadkowo spotyka łudząco podobną do nieżyjącej ukochanej kobietę. Traktując to jako dar i drugą szansę od Boga, postanawia ją dobrze wykorzystać. Tajemnicza niewiasta z dzieciątkiem zostaje otoczona miłością. Michał próbuje odzyskać dla rodziny ojca z rąk hitlerowców. By ją utrzymać i uwolnić nieznajomego mężczyznę, zostaje karmicielem wszy w instytucie produkującym szczepionki przeciw tyfusowi. W tym miejscu scenariusz bezpośrednio odwołuje się do wspólnych doświadczeń (ojca i syna) Żuławskich. Mirosław, wraz z żoną i małym Andrzejkiem, mieszkał w podobnych warunkach. Pracował w słynnym Instytucie Weigla, gdzie zatrudnionych ok. 10 tys. ludzi hodowało wszy. To uratowało ich się przed wywiezieniem do Niemiec i prześladowaniami. Jest to jednak tylko tłem filmowego obrazu, który traktuje o totalnym zagrożeniu i moralnych dylematach. Film Andrzeja Żuławskiego zrodził się z wątpliwości co do sztuki filmowej w ogólności, do pustego pola po bitwy i własnej biografii. Padają w nim słowa:
 

– Ojcze, powiedz mi co jest ważniejsze – czy to co ludzie poświęcają dla siebie czy to co mogą między sobą ocalić?
– Ocalić? Nic się nie da ocalić, Michał. Świat się rozsypał, rozwalił, sczezł. Prawa rządzące tym rozkładem – te nowe prawa trzeba zgłębić, trzeba się do nich zastosować. Dlatego postąpiliście słusznie i okrutnie.

 

Dyskusyjny Klub Filmowy "Ambasada", Centrum Sztuki Filmowej, 24.04.2012;

 

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii w celach reklamowych, statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Korzystanie ze strony oznacza wyrażenie zgody na zapisywanie plików cookies w pamięci Twojej przeglądarki.
Więcej o naszej polityce prywatności oraz zmianie ustawień przeglądarki dowiesz się tutaj.